Kolonialna Lima wyrosła jako symbol triumfu hiszpańskich najeźdźców i europejska odpowiedź dla inkaskiego Cuzco, zrabowanego, zniszczonego, siłą nawróconego na chrześcijaństwo. Nawróconego zresztą powierzchownie i pozornie, z czego zresztą hiszpańscy kronikarze musieli sobie zdawać sprawę, bo jeden z nich kilkadziesiąt lat po wprowadzeniu chrześcijaństwa zapisał taką oto modlitwę Inków: “Ziemi Pani, Płodna Pani! Spokojnego i bezpiecznego Inkę Króla, syna twego obejmij, miej go w swojej pieczy.” Pacha Mama to Matka Ziemia i Pani Świata w jednym, niekiedy uważana za żeńskie oblicze Wirakoczy, Stwórcy o płci męskiej i żeńskiej jednocześnie – czczona jeszcze dzisiaj w Andach.
Przejeżdżając przez przełęcze położone na wysokości 4500-4900 m n.p.m. widzieliśmy wiele kupek kamieni uformowanych w zgrabne stosiki i nie raz zastanawialiśmy się, skąd się one brały. Teraz już wiemy, że do dzisiaj Indianie w ten sposób powierzają Pacha Mamie (niekiedy nadając jej cechy Matki Boskiej) swoje troski i kilkaset lat nie zmieniło ich czci i podziwu dla Pani Ziemi. Lima żyła swoim życiem, Andy swoim.
Odnoszę wrażenie, że trochę podobnie rzecz się ma z kuchnią peruwiańską – hiszpańskie wpływy bardzo widoczne są na wybrzeżu Peru, a w górach wciąż króluje quinoa – andyjskie zboże i kukurydza.
Deser suspiro de limeňa (hiszp. westchnienie mieszkanki Limy) popularny nad Pacyfikiem niewątpliwie inspirowany jest kuchnią hiszpańską. Jego podstawą jest mleko (Inkowie mieli lamy, nie krowy), jaja (w Andach przed konkwistą kur nie było, a świnki morskie nie chciały jajek znosić) i porto (winorośl wprowadzili Hiszpanie). Chwytliwą poetycką nazwę wymyślił podobno José Gálvez, komplementując w ten sposób deser podany mu przez żonę, Amparo Ayarza. Co ciekawe, poeta zasłynął chyba głównie tym powiedzeniem, bo więcej o nim wzmianek brak.
Kiedy więc na górskich przełęczach Inkowie układali kamienie w stosiki oddając w ten sposób swoje troski Pacha Mamie, w stolicy nowego imperium hiszpańskie damy zajadały kajmakowe specjały. Czy wzdychały nad niedolą Inków? Tego nie wiadomo.
Westchnienie damy z Limy/Suspiro de Limeňa
Składniki
Pudding:
- 350ml słodzonego mleka skondensowanego
- 350 ml mleka zagęszczonego
- 5 żółtek
- ekstrakt waniliowy
Topping:
- 250ml wermutu lub białego porto
- 250 g cukru pudru
- 3 białka
- cynamon
Wykonanie
Wymieszaj mleko zagęszczone i skondensowane w rondelku. Doprowadź do wrzenia i gotuj około 40 minut, mieszając, aż uzyska kolor krówek i straci przynajmniej 25%-30% objętości. Ochłódź lekko. Do ciepłej, ale nie gorącej masy dodaj żółtka i ekstrakt waniliowy, wymieszaj i przelej do osobnych, niewielkich pucharków.
Cukier puder wmieszaj w porto, a następnie podgrzewaj aż cukier rozpuści się całkowicie a syrop się zagotuje. Gotuj przez 7 minut.
Ubij białka na sztywno. Pod koniec ubijania wlewaj gorący syrop i ubijaj aż piana ochłodzi się. Udekoruj deser pianą formując dowolnie 
. Posyp szczyptą cynamonu.
Przepis pochodzi z książki Flor Arcayi de Deliot: “The Food & Cooking of Peru”.
Uwagi dodatkowe
Deser bardzo słodki, porcje powinny być niewielkie, bo można się zasłodzić na amen. Nie próbować bez toppingu! Stanowi on znakomite przełamanie słodyczy kajmaku. Jak dla mnie im więcej wermutu (robiłam z Martini), tym lepiej 
. W Limie jedliśmy taki deser z lucumą – tropikalnym owocem niedostępnym niestety poza Peru – wyszedł pyszny, nieco o orzechowym smaku. Widziałam także wersje z chirimoyą (niestety nie próbowałam), ale akurat z tym owocem smakuje wszystko. Więc następnym razem suspiro de limeňa robię z truskawkami. Albo, jeszcze lepiej, z musem z dojrzałych brzoskwiń. Nie mogę doczekać się sierpnia…
